Nhân giống cây dâu

Vì sao nên tự nhân giống cây dâu

Tự nhân giống giúp nông dân chủ động được nguồn cây con, giảm chi phí mua giống và chủ động về thời vụ trồng. Khi cần mở rộng vườn, bổ sung cây chết, hay trồng thay thế, bạn có sẵn cây con từ vườn nhà mà không phụ thuộc thị trường giống. Đây là cách tiết kiệm và bền vững cho các hộ nuôi tằm.

Hơn nữa, nhân giống từ chính cây mẹ tốt trong vườn giúp giữ nguyên những đặc tính quý như lá tốt, năng suất cao, kháng sâu bệnh. Nếu chọn đúng cây mẹ khỏe mạnh, cây con sẽ thừa hưởng chất lượng đó. Việc tự nhân giống không hề phức tạp nếu nắm vững cơ bản về chọn giống, xử lý hom và chăm sóc cây con.

Chọn cây mẹ và thời điểm nhân giống

Chọn cây mẹ là bước quan trọng quyết định chất lượng cây con. Nên chọn cây mẹ khỏe mạnh, sinh trưởng tốt, lá to dày, ít sâu bệnh, cho năng suất cao. Tránh lấy cành từ cây già yếu, cây mang bệnh vì cây con sẽ yếu và dễ mang mầm bệnh. Cây mẹ tốt là nền tảng cho vườn dâu con chất lượng.

Thời điểm nhân giống hiệu quả nhất là vào đầu mùa mưa hoặc khi đất đủ ẩm, thường ở vùng Lâm Đồng là đầu vụ có mưa, vì độ ẩm giúp hom dễ ra rễ, tỉ lệ sống cao. Tránh giâm cành vào mùa khô hạn hoặc quá nóng vì hom dễ mất nước, khó bén rễ. Chọn thời điểm thuận lợi giúp vườn ươm đạt tỉ lệ sống cao nhất.

Hướng dẫn nhân giống cây dâu bằng giâm cành

Giâm cành là phương pháp phổ biến và hiệu quả nhất để nhân giống cây dâu. Dưới đây là các bước thực hiện chi tiết.

Bước 1: Cắt hom cành

Từ cành bánh tẻ của cây mẹ, cắt thành từng hom dài khoảng 15-20cm, có từ 2-3 mắt. Đường cắt ở dưới mắt cuối cắt vát để tăng diện tích tiếp xúc, giúp hom dễ ra rễ. Cắt hom đúng kỹ thuật là khâu đầu tiên quan trọng.

Bước 2: Xử lý hom trước khi giâm

Bó hom thành các túm nhỏ, có thể nhúng gốc hom vào dung dịch ra rễ (chất kích thích) theo khuyến cáo để tăng tỉ lệ ra rễ, đặc biệt với giống khó ra rễ. Để hom héo nhẹ phần gốc trước khi giâm cũng giúp kích thích ra rễ.

Bước 3: Giâm hom vào đất

Giâm hom vào luống ươm hoặc bầu đất tơi xốp, đủ ẩm, thoát nước tốt. Cắm hom nghiêng hoặc thẳng, phần 1-2 mắt nằm dưới đất, phần trên nổi lên khỏi mặt đất. Giữ khoảng cách hom hợp lý để cây con sau này phát triển.

Bước 4: Chăm sóc trong vườn ươm

Giữ ẩm cho đất luôn tơi xốp, không ngập úng. Che chắn bớt nắng gắt giai đoạn đầu, tưới thường xuyên nhưng không quá dư. Khi hom ra lá non và phát triển, đủ cứng cáp thì chuyển ra trồng vườn chính.

Nhân giống cây dâu bằng chiết cành

Ngoài giâm cành, chiết cành là phương pháp khác giúp có cây con to nhanh hơn khi cần. Nguyên lý là khoanh vỏ một đoạn cành trên cây mẹ, bọc đất/cơ chất quanh đoạn khoanh để kích thích ra rễ, sau khi có rễ thì cắt rời trồng thành cây con. Cây chiết thường lớn nhanh vì đã phát triển bộ rễ và thân tương đối.

Chiết cành phù hợp khi cần số lượng ít nhưng cây con chất lượng tốt, hoặc với giống khó giâm cành. Nhược điểm là phương pháp này tốn công hơn và mỗi cành chỉ tạo được một số ít cây con, không phù hợp để nhân số lượng lớn. Tùy nhu cầu mà bạn chọn giâm cành (nhiều, rẻ) hay chiết cành (ít, cây to nhanh).

Chăm sóc cây con trong vườn ươm

Cây con trong vườn ươm cần được chăm sóc cẩn thận để đạt tỉ lệ sống và chất lượng tốt trước khi trồng ra vườn chính. Giữ đất tơi xốp, đủ ẩm nhưng thoát nước tốt để hom ra rễ mà không bị thối. Thời gian đầu cần che bớt nắng gắt, sau đó giảm dần che để cây quen dần với nắng.

Bón lót nhẹ hữu cơ hoai hoặc phân vi sinh để cây con có dinh dưỡng. Phòng trừ sâu bệnh hại cây con như bọ, sâu cuốn lá ở vườn ươm. Loại bỏ cây yếu, bệnh để không lây lan. Khi cây con đạt chiều cao và độ cứng cáp phù hợp (thường sau vài tháng), tiến hành trồng ra vườn chính đúng kỹ thuật trồng dâu.

Case study: Bảo Lộc tự nhân giống, mở rộng vườn dâu tiết kiệm

Trở lại bác Hậu. Sau buổi được hướng dẫn giâm cành, bác bắt tay làm ngay: chọn cây mẹ khỏe trong vườn, cắt các cành bánh tẻ dài, cắt vát gốc hom, giâm vào luống ươm đất tơi xốp giữ ẩm tốt. Bác chọn đúng đầu mùa mưa thuận lợi, che bớt nắng cho hom.

Sau vài tuần, hom bắt đầu ra rễ, mọc lá non, tỉ lệ sống cao. Khi cây con cứng cáp, bác trồng ra vườn mới, kết hợp bón lót hữu cơ. Chỉ trong thời gian ngắn, bác có thêm vườn dâu rộng mà chi phí giảm đáng kể so với mua cây giống. Kinh nghiệm của bác cho thấy chỉ cần đúng kỹ thuật, tự nhân giống cây dâu đem lại lợi ích lớn cho hộ nuôi.

Kết luận

Nhân giống cây dâu bằng giâm cành hoặc chiết cành giúp giữ đặc tính cây mẹ tốt và tiết kiệm chi phí. Bà con hãy chọn cây mẹ khỏe, xử lý hom đúng cách và chăm vườn ươm kỹ để có cây con khỏe mạnh.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết liên quan

• Cải tạo đất trồng dâu sau nhiều vụChuẩn bị đất tốt cho vườn dâu mới.
• Tưới nước cho cây dâu đúng kỹ thuậtChăm sóc nước cho cây dâu con.
• Nhận biết thiếu đạm, lân, kali trên dâuTheo dõi dinh dưỡng cây dâu con.
• Thu hoạch và bảo quản lá dâuKhai thác lá hiệu quả vườn dâu.
• Trồng dâu quy mô nhỏMẹo trồng dâu phụ trợ.