Kỹ thuật cho tằm ăn lá với lượng ăn phù hợp

Vì sao cần xác định đúng lượng lá cho tằm

Lượng lá quyết định trực tiếp sức lớn của tằm và hiệu quả kinh tế. Cho ăn thiếu, tằm đói, chậm lớn, lột xác không đều, kén nhỏ và chất lượng kém. Cho ăn thừa, lá dư héo phải bỏ, tốn công hái, tốn chi phí và lá ẩm mục trong nong dễ sinh bệnh. Giữa hai thái cực đó là một mức lượng phù hợp cần được tính toán.

Nắm được nhu cầu lá theo từng tuổi giúp bạn lên kế hoạch vườn dâu, bố trí công hái lá hợp lý, chuẩn bị nguồn lá đủ cho những ngày tằm ăn mạnh (đặc biệt tuổi 5). Không còn cảnh chạy quanh tìm lá vào đúng lúc tằm cần nhất. Đây là khâu quản lý quan trọng giúp vụ nuôi suôn sẻ và đạt năng suất.

Lượng lá dâu trung bình theo từng tuổi tằm

Nhu cầu lá tăng rất nhanh theo tuổi. Hai tuổi đầu tằm chỉ ăn một lượng nhỏ lá non; bước sang tuổi 3 lượng tăng rõ; tuổi 4 và đặc biệt tuổi 5 ăn cực nhiều. Với một lứa tằm, phần lớn lượng lá được dùng ở tuổi 4-5 vì lúc này tằm lớn nhanh và tích lũy dinh dưỡng tạo kén.

Lưu ý bảng là ước lượng mang tính tham khảo cho một hộp trứng, cần điều chỉnh theo giống tằm, sức ăn thực tế, chất lượng lá và điều kiện nuôi. Tuy nhiên, mức chênh lệch lớn giữa các tuổi là điểm quan trọng: hãy chuẩn bị nguồn lá dồi dào nhất vào tuổi 4-5, nhất là tuổi 5.

Cách ước lượng lượng lá cho từng bữa ăn

Ngoài tổng lượng cả tuổi, mỗi bữa ăn cũng cần lượng lá phù hợp. Nguyên tắc là rải lá phủ đều khắp nong với độ dày vừa phải, không quá dày gây héo đáy, không quá mỏng để tằm đói giữa bữa. Sau mỗi bữa, quan sát mức lá còn lại để điều chỉnh cho bữa sau.

Cách làm thực tế: rải một lớp lá đều khắp nong, chừng mức che phủ toàn bộ bề mặt. Nếu sau vài giờ lá đã được ăn sạch, tằm đứng, thì bữa sau tăng nhẹ lượng. Nếu cuối bữa lá còn nhiều chưa ăn, thì giảm bớt. Khi tằm sắp ngủ, lá ăn chậm dần, cần giảm lượng và để nong khô ráo trước khi lột xác.

Điều chỉnh lượng lá theo nhóm chỉ số thực tế

Không có con số cố định nào đúng cho mọi trại vì số hoàn cảnh khác nhau. Bạn cần điều chỉnh lượng lá dựa trên các chỉ số thực tế của đàn tằm nhà mình. Theo dõi hằng ngày các chỉ số: sức ăn của đàn, tốc độ lớn, phân tằm, hoạt động. Tôm tằm khỏe ăn nhanh, lá mau hết; tằm yếu hoặc sắp ngủ ăn chậm lại.

Điều chỉnh theo đó: tằm ăn nhanh, lớn đều thì duy trì hoặc tăng nhẹ lượng; tằm ăn chậm, phân lỏng thì kiểm tra độ tươi lá, độ ẩm, giảm bớt lát đến khi ổn. Chất lượng lá cũng ảnh hưởng: lá bánh tẻ giàu dinh dưỡng, tằm ăn đủ, còn lá kém chất lượng cần lượng nhiều hơn. Sự linh hoạt này giúp bạn đáp ứng đúng nhu cầu đàn tằm nhất.

Lên kế hoạch nguồn lá theo nhu cầu cả lứa

Trước mỗi lứa tằm, hãy tính tổng nhu cầu lá dựa trên số hộp trứng và từng tuổi. Phần lớn lá dùng ở tuổi 4-5, vì vậy cần đảm bảo đủ nguồn lá và công hái vào giai đoạn đó. Nếu vườn dâu có hạn, cần tính toán trước để bố trí luân phiên khu vực hái, cho cây đủ thời gian hồi phục mọc lá mới.

Ghi chép lượng lá thu từng khu vực và tốc độ tằm ăn hằng ngày giúp bạn quản lý nguồn lá khoa học. Khi biết trước những ngày tằm ăn mạnh nhất (đầu tuổi 4 và cả tuổi 5), bạn chủ động tăng công hái hoặc dự trữ hợp lý. Lên kế hoạch trước giúp tránh cảnh thiếu lá gấp, đúng lúc tằm cần nhất lại phải chạy vạy.

Case study: Đạ Tẻh chủ động nguồn lá nhờ tính toán lượng ăn

Trở lại anh Phước. Sau lần thiếu lá trầm trọng ở tuổi 5, anh bắt đầu tính toán: với số hộp trứng cố định, anh ước lượng tổng lá cần thiết và chia theo từng tuổi. Anh lên kế hoạch luân phiên hái tại các khu vực vườn dâu, đảm bảo cây có thời gian hồi phục trước khi cần lá cho tuổi 5.

Anh ghi nhật ký thu lá và theo dõi mức ăn của tằm hằng ngày. Nhờ đó, khi biết tằm sắp bước vào giai đoạn ăn mạnh, anh bố trí sẵn công hái và nguồn lá. Các vụ sau tằm luôn được ăn đủ, lớn đều, kén to và đều hơn hẳn. Bài học của anh: lượng lá không phải chuyện may rủi, mà là thứ tính toán được và phải lên kế hoạch.

Kết luận

Bà con nên tính lượng lá theo từng tuổi, tập trung chuẩn bị kỹ cho tuổi 4-5 vì đây là giai đoạn ăn nhiều nhất. Theo dõi sức ăn thực tế của đàn để điều chỉnh mỗi bữa, đồng thời lên kế hoạch vườn dâu và nhân công hái lá cho cả lứa.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết liên quan

• Cách cho tằm ăn đúng kỹ thuậtChia bữa và rải lá đúng cách.
• Mật độ nuôi tằm theo từng tuổiMật độ hợp lý hỗ trợ cho ăn hiệu quả.
• Thu hoạch và bảo quản lá dâuĐảm bảo nguồn lá tươi chất lượng.
• Quy trình tằm lên né và thu kénChuẩn bị đủ dinh dưỡng cho tuổi cuối.
• Quản lý nong tằm hiệu quảTheo dõi và quản lý khẩu phần.