Chọn giống tằm ít bệnh

Vì sao chọn giống tốt là bước then chốt?

Giống tằm quyết định trực tiếp đến sức đề kháng cả vụ. Một giống thuần, khỏe mạnh có hệ miễn dịch tốt hơn, chịu đựng được biến động thời tiết và ít nhiễm bệnh hơn hẳn giống kém chất lượng hoặc bị lẫn người. Người nuôi nhiều năm ở Lâm Đồng đều biết rõ: trứng giống tốt giúp mọi công đoạn sau dễ dàng, còn trứng xấu thì dù chăm kỹ đến mấy cũng khó gỡ.

Trứng nhiễm bệnh là nguồn lây truyền từng nguy hiểm chẳng kém bệnh phát sinh trong trại. Các bệnh do virus như Flacherie, bệnh nhiễm thể, bệnh nấm có thể tồn tại ngay trong trứng hoặc trên bề mặt trứng nếu trại giống không đạt chuẩn vệ sinh. Nuôi phải trứng mang mầm bệnh, bạn phải đối mặt với lứa tằm chết rải rác ngay từ đầu dù mọi thao tác sau đó chuẩn mực.

Ngoài sạch mầm bệnh, giống tốt còn phải đảm bảo tính thuần chủng và sức sống đồng đều. Một lô trứng lẫn tạp nhiều dòng lai khác nhau sẽ nở ra tằm không đồng nhất về kích thước và tốc độ lớn, gây khó khăn khi chăm sóc chung một khay và thường kéo theo tỷ lệ hao hụt cao. Giống thuần khỏe giúp cả vạt tằm lớn đồng đều, khi hóa kén cùng đợt, kén đều tay, bán giá tốt hơn hẳn lứa tằm so le khó quản.

Tiêu chí chọn giống tằm khỏe mạnh

1. Nguồn gốc rõ ràng, trại giống uy tín

Ưu tiên trại sản xuất giống tằm được cấp phép, có quy trình vệ sinh thú y, kiểm soát bệnh định kỳ. Yêu cầu giấy chứng nhận nguồn gốc, kiểm dịch và chất lượng giống khi mua.

2. Trứng đồng đều, chuẩn khối lượng

Trứng khỏe có kích thước đều nhau, hình bầu dục chuẩn, màu sắc đồng nhất, không lẫn trứng méo, dị dạng hay trứng khô lép. Khối lượng 1 gam khoảng 1600-1800 trứng đạt chuẩn.

3. Tỷ lệ nở cao, nở đồng đều

Giống tốt có tỷ lệ nở trên 90%, thời gian nở tập trung trong khoảng ngắn, ít lệch giờ. Trứng nở rải rác, dài ngày cho thấy chất lượng hoặc bảo quản kém.

4. Ấu trùng khỏe, hoạt bát

Tằm con nở ra hoạt động nhanh nhẹn, màu sắc tươi sáng, thân chắc, ăn ngay khi cho lá. Tằm yếu lờ đờ, nằm im, da sẫm màu là dấu hiệu kém chất lượng hoặc bệnh. Hãy quan sát hành vi trong khoảng một giờ đầu sau khi nở: tằm khỏe thường bò tìm lá ngay, còn tằm yếu nằm lại chỗ cũ. Đếm nhanh số con nằm im tỏng một mẫu nhỏ để ước lượng chất lượng lô giống trước khi nhận nuôi toàn bộ.

Cách nhận biết giống tằm sạch bệnh

Ngoài việc tin tưởng nguồn cung, bạn có thể tự kiểm tra và nhận biết một số dấu hiệu giúp đánh giá giống có sạch bệnh hay không. Sự quan sát cẩn thận ngay từ đầu sẽ giúp bạn mua đúng loại tốt.

1. Yêu cầu giấy tờ kiểm dịch

Trại giống đạt chuẩn sẽ cung cấp giấy kiểm dịch, chứng nhận sạch bệnh. Đây là cam kết pháp lý về chất lượng và an toàn dịch bệnh của lô trứng.

2. Kiểm tra trứng trước khi ấp

Soi trứng, loại trứng méo, sẫm màu, dị dạng. Trứng khỏe có màu đều, bề mặt sạch. Trứng có đốm lạ hoặc biến màu bất thường cần loại.

3. Theo dõi quá trình nở và tuổi 1

Tằm nở đồng đều, khỏe mạnh, không có hiện tượng chết hàng loạt ngay tuổi 1 trong điều kiện nuôi chuẩn là dấu hiệu giống sạch bệnh. Bất kỳ hiện tượng tằm con yếu kéo dài nên nghi ngờ.

4. Duy trì vệ sinh từ đầu để giữ giống sạch

Ngay cả giống tốt cũng cần được nuôi trong môi trường sạch để giữ sức khỏe. Khử trùng khay, dụng cụ, giữ ẩm nhiệt chuẩn ngay từ ngày nở.

Chọn giống theo mục tiêu vụ nuôi

Tùy mùa vụ và mục tiêu, bạn có thể chọn loại giống phù hợp. Ở Lâm Đồng, giống kén trắng, kén vàng có đặc điểm khác nhau về năng suất và độ bồi bệnh, phù hợp từng thời điểm.

1. Giống theo mùa vụ

Mùa nắng nóng nên chọn giống chịu nhiệt tốt, mùa mưa chọn giống khỏe, ít bị ảnh hưởng ẩm. Hỏi trại giống loại phù hợp với mùa và điều kiện địa phương.

2. Giống theo mục tiêu năng suất

Nếu ưu tiên sản lượng kén lớn đều, chọn giống đa năng khỏe mạnh. Tham khảo kinh nghiệm các hộ nuôi lâu năm ở Bảo Lộc, Đạ Tẻh về giống phù hợp vùng.

3. Không vì rẻ mà đánh đổi chất lượng

Trứng giống rẻ hơn một ít nhưng rủi ro bệnh cao không đáng. Công sức, chi phí lá, điện nước cả vụ lớn gấp nhiều lần chênh lệch giá trứng, nên đầu tư giống tốt. Hãy tính toán tổng chi phí thực tế: chênh giá trứng vài chục ngàn chỉ là phần nhỏ so với chi phí lá dâu, nhân công và lợi nhuận kén cuối vụ. Mất một phần ba lượng tằm do giống kém có thể xóa sổ toàn bộ lợi nhuận, nên chọn giống rẻ đôi khi là cách "mắc" nhất mà bạn không ngờ tới.

Kết luận

Chọn giống tằm sạch bệnh từ trại uy tín là bước then chốt để vụ nuôi ít rủi ro. Bà con hãy kiểm tra kỹ trứng giống, ưu tiên nguồn có kiểm dịch và chọn giống phù hợp mục tiêu vụ nuôi.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết liên quan

• Kỹ thuật nuôi tằm tuổi 1Chăm sóc tằm giai đoạn đầu sau nở.
• Kỹ thuật chăm sóc tằm tuổi 2Chế độ chăm sóc giai đoạn tằm lớn.
• Bệnh Flacherie ở tằmBệnh virus cần phòng từ gốc giống.
• Quản lý nhiệt độ và độ ẩm trong nuôi tằmMôi trường tối ưu cho tằm khỏe.