Quản lý nhiệt độ và độ ẩm trong nuôi tằm

Bảng chuẩn nhiệt độ và độ ẩm theo từng tuổi tằm

Đây là bảng tham khảo quan trọng, mỗi tuổi tằm có nhu cầu môi trường riêng. Tằm nhỏ cần ẩm cao hơn để dễ bảo quản lá tươi và lột xác; tằm lớn cần ẩm thấp hơn để tránh nấm bệnh tích tụ. Giảm ẩm từ từ theo tuổi là nguyên tắc chung.

Vì sao nhiệt độ và độ ẩm quyết định sức khỏe tằm?

Tằm là động vật biến nhiệt, không điều chỉnh được thân nhiệt riêng, nên phụ thuộc hoàn toàn vào nhiệt môi trường. Nhiệt quá cao làm tằm stress, mất nước, bỏ ăn, nguy hiểm; nhiệt quá thấp làm tằm chậm trao đổi chất, lột xác khó, ăn ít và còi cọc. Chỉ cần lệch vài độ là ảnh hưởng rõ rệt đến năng suất.

Độ ẩm ảnh hưởng đến khả năng giữ ẩm của lá, độ mềm của lá và điều kiện phát sinh bệnh. Ẩm quá cao là môi trường vàng cho nấm, vi khuẩn; ẩm quá thấp làm lá khô héo nhanh, tằm khó ăn, thiếu nước. Kết hợp đúng cả hai yếu tố giúp tằm ăn khỏe, lớn đều, lột xác trơn tru và đạt kén to, tỷ lệ sống cao và năng suất kén tốt.

Khí hậu Lâm Đồng tuy mát mẻ so với nhiều vùng nhưng biên độ nhiệt trong ngày vẫn khá lớn, nhất là ở Bảo Lộc, Di Linh nơi sáng sớm và đêm về khuya thường lạnh. Việc nắm rõ diễn biến nhiệt ẩm theo từng khung giờ trong ngày giúp bạn chủ động điều chỉnh trước khi tằm bị ảnh hưởng. Một trại tằm quản lý tốt môi trường thường đạt tỷ lệ kén to, đều và giảm đáng kể chi phí thuốc phòng bệnh.

Các phương pháp kiểm soát nhiệt độ trong trại tằm

1. Dùng nhiệt kế và theo dõi định kỳ

Đặt nhiệt kế, ẩm kế ngay trong quây tằm (không chỉ ở tường) và ghi chép hằng ngày. Kiểm tra sáng, trưa, chiều và lúc đêm để nắm biến động, điều chỉnh kịp thời trước khi tằm bị ảnh hưởng.

2. Điều chỉnh khi nhiệt cao (mùa nắng)

Che chắn cách nhiệt mái vách, tăng thông thoáng, dùng quạt đối lưu nhẹ, tưới mát quanh trại (không lên tằm) vào lúc nắng gắt để hạ nhiệt trong quây.

3. Điều chỉnh khi nhiệt thấp (mùa lạnh)

Che gió, giữ kín quây, tăng thông gió hợp lý. Với trại quy mô lớn có thể dùng đèn sưởi hoặc nâng nhiệt nhẹ để giữ tằm trong ngưỡng phù hợp, tránh hạ quá thấp.

Các phương pháp kiểm soát độ ẩm trong trại tằm

1. Giữ ẩm trong mùa khô

Phun ẩm nhẹ quanh quây, đặt vật liệu ẩm an toàn hoặc giữ lá tươi để tăng ẩm. Không phun trực tiếp lên tằm. Trang bị ẩm kế để kiểm soát đúng mức.

2. Giảm ẩm trong mùa mưa

Tăng thông thoáng, để ráo lá trước khi cho ăn, giảm mật độ, rắc vôi mỏng quanh khay. Thay phân và vệ sinh thường xuyên để khay không ứ đọng nước ẩm. Vào những ngày mưa dầm, nên kiểm tra ẩm kế ít nhất hai lần mỗi ngày và chủ động tãi thưa thêm, vì độ ẩm cao kéo dài là nguy cơ khởi phát nấm bệnh nguy hiểm ở mọi tuổi tằm.

3. Giữ ẩm ổn định khi lá héo nhanh

Bảo quản lá nơi thoáng, dùng kịp thời, chia bữa nhỏ để lá luôn tươi. Bổ sung ẩm xung quanh giúp lá giữ tươi lâu hơn mà không gây hại tằm.

Quản lý môi trường theo mùa ở Lâm Đồng

Khí hậu Lâm Đồng chia hai mùa rõ rệt: mùa khô nóng và mùa mưa ẩm, đều cần cách tiếp cận riêng. Hiểu đặc điểm theo mùa giúp bạn chủ động điều chỉnh môi trường cho tằm.

1. Mùa nắng nóng (mùa khô)

Ưu tiên hạ nhiệt, chống nóng cho tằm, đặc biệt tằm tuổi lớn ăn nhiều sinh nhiều nhiệt. Che chắn, thông thoáng, tưới mát quanh trại, cho ăn lá tươi vào sáng sớm mát.

2. Mùa mưa ẩm

Ưu tiên giảm ẩm, chống nấm mốc và vi khuẩn. Để ráo lá, tăng thông thoáng, vệ sinh khay thường xuyên, giảm mật độ. Theo dõi ẩm kế để nắm bắt các đợt mưa ẩm kéo dài.

Kết luận

Bà con nắm rõ ngưỡng nhiệt và ẩm theo từng tuổi tằm để điều chỉnh kịp thời, tránh để môi trường dao động đột ngột. Hãy kiểm tra nhiệt kế, ẩm kế mỗi ngày và xử lý theo mùa để tằm ăn khỏe, lột xác thuận lợi, năng suất kén cao hơn.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết liên quan

• Kỹ thuật nuôi tằm tuổi 1Môi trường chuẩn cho tằm con giai đoạn đầu.
• Kỹ thuật chăm sóc tằm tuổi 2Nối tiếp quản lý môi trường tuổi tằm lớn hơn.
• Bệnh tằm thường gặp trong mùa mưaQuản lý ẩm khi thời tiết ẩm ướt.
• Bệnh tằm khi trời nắng nóngQuản lý nhiệt khi thời tiết nắng gắt.