Bệnh tằm thường gặp khi trời nắng nóng

Vì sao nắng nóng gây bệnh cho tằm?

Tằm là động vật biến nhiệt, nhiệt độ cơ thể phụ thuộc nhiệt độ môi trường. Mỗi tuổi tằm có một ngưỡng nhiệt phù hợp để trao đổi chất diễn ra hiệu quả nhất. Khi nhiệt độ vượt ngưỡng, hệ trao đổi chất của tằm bị rối loạn: hô hấp tăng mạnh, mất nước qua bề mặt da, ăn uống kém đi, dần suy kiệt.

Stress nhiệt còn tác động xấu đến quá trình lột xác. Ở nhiệt độ quá cao, tằm lột xác không đúng nhịp, da lột dở, dị dạng, dễ tổn thương. Da tổn thương là cửa ngõ cho vi khuẩn và bệnh vàng (nhiễm thể) tấn công. Nhiệt độ cao kèm ẩm thấp làm lá dâu khô héo nhanh, tằm ăn kém, thiếu nước, tạo ra vòng luẩn quẩn suy yếu.

Bên cạnh đó, nắng nóng gay gắt còn làm tăng nhiệt độ nước và khay, từ đó ảnh hưởng đến việc giữ ẩm của lá trong quây. Lá bị nóng nhanh héo hơn, lượng nước tằm nhận được giảm, dễ dẫn đến tình trạng tằm ăn khô khát. Vùng Đạ Tẻh, Đạ Huoai nằm ở vùng thấp của Lâm Đồng nên thường nóng nhất trong tỉnh vào mùa khô, đòi hỏi trại tằm phải có phương án chống nóng chủ động sớm hơn so với các vùng cao hơn như Bảo Lộc, Di Linh.

Triệu chứng nhận biết tằm bị stress nhiệt

1. Tằm bỏ ăn, bò tán loạn

Trong lúc nắng nóng gay gắt, tằm ngừng ăn, bò rải rác khắp khay không tập trung vào lá, tìm chỗ mát hơn. Đây là phản ứng rõ rệt nhất của stress nhiệt.

2. Tằm chậm lớn, cơ thể mất độ căng

Nhiệt độ cao làm tằm ăn kém, mất nước, cơ thể nhão, kém săn chắc. Tăng trưởng chậm so với bình thường dù lượng lá cho đủ.

3. Lột xác khó, da lột dở

Sốc nhiệt khiến tằm không lột xác đúng lúc, da dính một phần, cơ thể tổn thương. Tằm lột dở rất dễ mắc bệnh vi khuẩn, nấm sau đó.

4. Tằm chết căng phồng, ngả vàng

Nhiệt độ rất cao có thể khiến tằm chết nhanh với cơ thể căng phồng, ngả vàng, đôi khi kèm hiện tượng giống nhiễm thể. Thiệt hại có thể lan nhanh nếu không hạ nhiệt kịp. Trong trường hợp này, ngoài việc hạ nhiệt cần nhanh chóng tách bỏ những con đã có biểu hiện căng phồng để tránh nhầm với bệnh truyền nhiễm và gây hoang mang không đáng có cho cả trại.

Cách giảm nhiệt cho trại tằm khi nắng nóng

1. Che chắn cách nhiệt mái và vách

Làm trần cách nhiệt, phủ vật liệu phản xạ nắng lên mái, trồng cây che bóng hoặc dùng lưới che nhẹ quanh khu nuôi để giảm hấp thụ nhiệt từ mặt trời.

2. Tăng thông thoáng, đối lưu không khí

Sử dụng quạt thông gió, mở cửa đón gió lùa, xếp khay tằm có khoảng cách để không khí lưu thông. Tránh để quây tằm trong khu kín bí bách.

3. Tưới mát quanh trại

Tưới nước lên mái, tường, nền quanh khu nuôi vào buổi nắng nóng để làm giảm nhiệt do bay hơi. Tuyệt đối không tưới trực tiếp lên tằm.

4. Cho tằm ăn lá tươi, đủ ẩm vào sáng sớm

Bổ sung nước cho tằm qua lá tươi. Hái lá sớm khi mát, cho ăn vào lúc nhiệt độ dịu, tránh cho ăn lúc trưa nóng khi lá héo nhanh. Hãy để ý chia bữa ăn sao cho mỗi bữa tằm ăn hết lá trong thời gian ngắn nhất, tránh để lá úa héo trên khay giữa trưa nắng nóng. Lá tươi mọng nước là nguồn nước tự nhiên quan trọng giúp tằm chống chịu nóng, do đó đừng bỏ lỡ việc hái lá vào khung giờ mát trong ngày.

Cách xử lý và phòng ngừa bệnh khi nắng nóng

Bước 1: Hạ nhiệt ngay khi phát hiện stress

Nếu thấy tằm bỏ ăn do nóng, nhanh chóng tăng thông thoáng, che chắn, tưới mát quanh trại. Đưa tằm về vùng mát hơn nếu có thể, tránh để nhiệt cao kéo dài.

Bước 2: Loại bỏ tằm yếu, chết

Lọc tằm bệnh, chết do sốc nhiệt ra khỏi khay. Tằm không kịp lột xác hoặc lột dở cần được tách riêng để tránh lây bệnh cho đàn khỏe.

Bước 3: Bổ sung dinh dưỡng và nước qua lá tươi

Cho tằm ăn lá tươi ngon, giàu nước vào sáng sớm để phục hồi sức khỏe sau đợt sốc nhiệt. Giảm mật độ để giảm sức ép nhiệt lên từng con.

Bước 4: Chủ động phòng ngừa trước mùa nắng

Chuẩn bị vật liệu che chắn, quạt thông gió, lịch tưới mát ngay trước mùa nắng. Theo dõi dự báo thời tiết và nhiệt độ quây hằng ngày để xử lý kịp thời.

Kết luận

Tóm lại, nắng nóng làm tằm stress nhiệt, bỏ ăn, bò loạn, lột xác dở và dễ bùng phát bệnh vi khuẩn, virus. Bà con hãy che chắn cách nhiệt, tăng thông thoáng, tưới nước quanh trại giảm nhiệt và cho ăn lá tươi đủ ẩm để bảo vệ đàn tằm.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết liên quan

• Bệnh tằm thường gặp trong mùa mưaPhòng bệnh khi thời tiết ẩm ướt.
• Quản lý nhiệt độ và độ ẩm trong nuôi tằmKiểm soát môi trường tằm tối ưu.
• Bệnh tằm do lá dâu kém chất lượngNguồn lá dâu ảnh hưởng sức khỏe tằm.
• Chọn giống tằm ít bệnhNền tảng nuôi tằm khỏe mạnh.