Bệnh tiêu hóa ở tằm
Bệnh tiêu hóa ở tằm do vi khuẩn hoặc thức ăn kém chất lượng. Tìm hiểu triệu chứng rối loạn tiêu hóa, cách xử lý và phòng bệnh giúp tằm khỏe mạnh và tăng năng suất.
3h sáng, tằm bỏ ăn, phân lỏng la liệt khắp nong — phải làm gì?
Một hộ ở Di Linh phát hiện tằm tuổi 4 bỏ ăn, thân bụng căng phồng, phân dính ướt lấm nong. Chỉ sau một đêm, một góc nong tằm chết rạp. Bệnh tiêu hóa ở tằm thường bắt nguồn từ nguồn ăn và nước — vì vậy xử lý đúng gốc sẽ cứu được lứa tằm.
Trả lời nhanh: Bệnh tiêu hóa ở tằm biểu hiện bằng tằm bỏ ăn, bụng căng, phân lỏng/dính, cơ thể yếu ớt. Nguyên nhân chính là lá dâu ôi thiu hoặc nhiễm ẩm mốc, nước uống bẩn, hoặc mật độ nuôi quá dày. Xử lý ngay: bỏ lá dâu cũ, vệ sinh nong, giảm mật độ, và cho ăn lá sạch khô.
Triệu chứng nhận biết từ sớm
| Giai đoạn | Triệu chứng |
|---|---|
| Sớm | Tằm chậm ăn, ít di chuyển, phân nhỏ lại, hơi khô cứng |
| Trung bình | Bụng căng phồng, phân lỏng, dính dính, tằm lờ đờ |
| Nặng | Bỏ ăn hoàn toàn, nôn dịch, thân nhũn, chết rải rác thành đám |
Quan trọng nhất: phân tằm là "hồi chuông" cảnh báo sớm nhất. Tằm khỏe có phân rắn, rời, màu nâu đen đồng đều. Khi thấy phân lỏng, dính, mùi tanh nặng — bệnh tiêu hóa đã khởi phát, cần xử lý ngay trong ngày.
Nguyên nhân gây bệnh
Bệnh tiêu hóa ở tằm chủ yếu do ba nhóm nguyên nhân:
- Lá dâu ôi, nhiễm ẩm mốc: lá hái để lâu hoặc để ướt mưa dễ lên men, vi khuẩn phát triển, tằm ăn vào gây rối loạn tiêu hóa.
- Nước uống/tẩm lá bẩn: nước giếng nhiễm khuẩn hoặc nước để lâu ngày tạo mầm bệnh đường ruột.
- Mật độ nuôi quá dày + vệ sinh kém: phân tằm tích tụ, lá rải quá dày tạo môi trường ẩm ướt cho vi khuẩn.
Lưu ý đặc biệt: Lá dâu để qua đêm hoặc bị mưa ướt rồi cho tằm ăn trực tiếp là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tiêu hóa vào mùa mưa ở Lâm Đồng. Nguyên tắc "lá hái đến đâu ăn đến đó, không trữ lâu" không bao giờ nên bỏ qua.
Xử lý khẩn cấp khi phát hiện
Bước 1: Cách ly và ngừng cho ăn lá cũ
Ngay khi nghi ngờ, bỏ toàn bộ lá dâu còn trong nong, vệ sinh nong nứa bằng nước sạch, rắc một lớp mỏng vôi bột lên nong và xung quanh để sát khuẩn. Tách các nong tằm bệnh sang khu riêng, tránh lây sang nong khỏe.
Bước 2: Giảm mật độ và để nong thoáng
Giảm mật độ tằm, dãn nong để tằm không chèn vào nhau. Đảm bảo thông gió, nhiệt độ 25-28°C, độ ẩm 65-70% để tằm hồi phục. Tránh phun nước hay giữ nong ẩm.
Bước 3: Cho ăn lá dâu sạch, khô, tươi mới
Sau 6-8 giờ nhịn, cho tằm ăn lại lá dâu tươi sạch, lau khô. Chia nhỏ bữa, quan sát phản ứng. Nếu tằm ăn lại bình thường, bệnh đã được khống chế.
Mẹo: Kết hợp rắc vôi bột khô phủ đều nong sau mỗi lần cho ăn giúp hút ẩm, sát khuẩn nhẹ và giữ nong khô thoáng — biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả phòng bệnh đường ruột.
Phòng bệnh lâu dài
- Trước vụ: vệ sinh, sát trùng toàn bộ nong né, nhà nuôi bằng vôi bột/vôi nước; chuẩn bị nguồn lá dâu sạch.
- Trong vụ: hái lá đúng giờ (sáng sớm/chiều mát), không trữ lá qua đêm; đảm bảo mật độ phù hợp từng tuổi; thay phân thường xuyên để nong luôn khô.
- Sau vụ: dọn sạch phân và lá thừa, rắc vôi, phơi nong nứa dưới nắng để diệt mầm bệnh còn sót.
Ca bệnh thực tế
Anh Tuấn ở Đạ Tẻh nuôi 8 nong tằm tuổi 4. Một trận mưa chiều khiến lá dâu hái sẵn bị ướt, anh vẫn cho tằm ăn để đỡ phí. Sáng hôm sau tằm lờ đờ, phân lỏng. Anh lập tức bỏ hết lá cũ, rắc vôi, giãn nong và cho ăn lá khô tươi. Nhờ xử lý trong 24 giờ, hơn 80% tằm hồi phục, cứu được lứa kén gần thu.
Kết luận
Bà con cần xử lý ngay khi thấy tằm bỏ ăn, phân lỏng bằng cách bỏ lá dâu cũ, vệ sinh nong và giảm mật độ. Phòng bệnh lâu dài bằng lá dâu sạch khô và vệ sinh chuồng trại thường xuyên để vụ sau yên tâm hơn.
Cần tư vấn khẩn cấp?
Xem thêm các bài về bệnh tằm để xử lý nhanh và đúng.
Xem thêm kiến thức nuôi tằmCâu hỏi thường gặp
Bệnh tiêu hóa ở tằm có lây sang tằm khác không?
Tằm bị tiêu hóa có chữa được không?
Vì sao tằm hay bị tiêu hóa vào mùa mưa?
Có cần dùng thuốc kháng sinh cho tằm không?
Phân tằm thế nào là bình thường?
Bài viết liên quan
- Tằm ăn không hết lá — nguyên nhân và cách xử lýLiên quan trực tiếp đến tình trạng tằm bỏ ăn.
- Cách trị bệnh tằm teoPhân biệt với bệnh tiêu hóa.
- Vệ sinh, sát trùng nhà nuôi tằmPhòng bệnh từ nguồn gốc.
- Phân biệt các bệnh thường gặp ở tằmSổ tay nhận biết bệnh.
Bài viết thuộc chuyên mục Bệnh tằm
📖 Đọc thêm
Cảnh báo: Lá dâu ướt – thủ phạm gây bệnh hàng đầu cho tằm mùa mưa
Đọc tiếp →Bệnh tằm mùa mưa: Nguyên nhân, cách phòng trị hiệu quả cho bà con
Đọc tiếp →Vaccine bệnh tằm: Triển vọng và thách thức cho người nuôi
Đọc tiếp →Phòng bệnh tằm mùa mưa: 7 biện pháp hiệu quả cho bà con
Đọc tiếp →Bệnh tằm thường gặp khi trời nắng nóng
Đọc tiếp →Bệnh tằm thường gặp trong mùa mưa
Đọc tiếp →Cần tư vấn thêm?
Đội ngũ Dâu Tằm Việt Nam luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn